You are currently viewing थायरॉईडची लक्षणे आणि उपचार
थायराइड

थायरॉईडची लक्षणे आणि उपचार

थायरॉईडची लक्षणे आणि उपचार :

हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की योग्य निदान झाल्यानंतर थायरॉईड विकारांवर उपचारांचा नेमका मार्ग एखाद्या आरोग्यसेवा व्यावसायिकाने ठरवावा. सर्वोत्कृष्ट कृती करण्यासाठी, ते रुग्णाची लक्षणे, वैद्यकीय पार्श्वभूमी आणि चाचणीचे परिणाम विचारात घेतील.

थायरॉईड ग्रंथीची माहिती:

थायरॉईड ही फुलपाखराच्या आकाराची ग्रंथी आहे जी मानेच्या पुढील भागात असते. हे चयापचय, ऊर्जा उत्पादन, वाढ आणि विकास नियंत्रित करणारे हार्मोन्स तयार करून विविध शारीरिक कार्यांचे नियमन करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. जेव्हा थायरॉईड ग्रंथी बिघडते तेव्हा अनेक लक्षणे आणि परिस्थिती उद्भवू शकतात.

थायरॉईड कशामुळे होतो :

1. ऑटोइम्यून डिसऑर्डर:

जेव्हा थायरॉईड ग्रंथीवर अनावधानाने शरीराच्या रोगप्रतिकारक प्रणालीवर हल्ला होतो, तेव्हा हाशिमोटोच्या थायरॉइडायटीस आणि ग्रेव्हस रोगाचा परिणाम होतो.

2. आयोडीनची कमतरता:

थायरॉईड संप्रेरकांच्या निर्मितीसाठी आवश्यक असलेले खनिज आयोडीनच्या अपर्याप्त सेवनामुळे थायरॉईड रोग होऊ शकतात.

3. थायरॉइडायटीस:

थायरॉईड ग्रंथीची जळजळ संप्रेरक संश्लेषणात काही काळ व्यत्यय आणू शकते.

4. अनुवांशिक घटक:

काही अनुवांशिक परिस्थिती किंवा कौटुंबिक इतिहास उपस्थित असताना थायरॉईड रोग होण्याची शक्यता जास्त असते.

5. रेडिएशन एक्सपोजर: थायरॉईडच्या कार्यावर रेडिएशन एक्सपोजरचा परिणाम होऊ शकतो, विशेषत: वैद्यकीय प्रक्रिया किंवा आण्विक अपघातांदरम्यान.
थायरॉईड लक्षणे आणि उपचार

 थायरॉईडची लक्षणे आणि उपचार :

1. हायपोथायरॉईडीझम (अक्रियाशील थायरॉईड):

लक्षणे: थकवा, वजन वाढणे, थंडी सहन न होणे, कोरडी त्वचा, केस गळणे, नैराश्य आणि बद्धकोष्ठता.

उपचार: हायपोथायरॉईडीझमचा उपचार सामान्यतः कृत्रिम थायरॉईड संप्रेरक प्रतिस्थापन औषधांनी केला जातो, जसे की लेव्होथायरॉक्सिन. हे औषध संप्रेरक पातळी सामान्य करण्यास आणि लक्षणे कमी करण्यास मदत करते.

2.हायपरथायरॉईडीझम (अतिक्रियाशील थायरॉईड):

लक्षणे: वजन कमी होणे, हृदयाचे ठोके जलद होणे, उष्णता सहन न होणे, जास्त घाम येणे, चिंता, चिडचिड आणि हादरे.

उपचार: हायपरथायरॉईडीझमच्या उपचारांच्या पर्यायांमध्ये थायरॉईड संप्रेरकांचे उत्पादन रोखण्यासाठी औषधे, थायरॉईड ग्रंथीचा काही भाग नष्ट करण्यासाठी किरणोत्सर्गी आयोडीन थेरपी किंवा थायरॉईड ग्रंथीची शस्त्रक्रिया काढून टाकणे (थायरॉइडेक्टॉमी) यांचा समावेश असू शकतो. उपचाराची निवड स्थितीच्या तीव्रतेवर आणि रुग्णाच्या वैयक्तिक परिस्थितीवर अवलंबून असते.

3. गोइटर:

लक्षणे: थायरॉईड ग्रंथीची सूज किंवा वाढ, ज्यामुळे मानेमध्ये फुगवटा दिसून येतो.

उपचार: गलगंडाचा उपचार मूळ कारणावर अवलंबून असतो. आयोडीनच्या कमतरतेमुळे गलगंड झाल्यास, आयोडीनची पूर्तता किंवा आहारातील आयोडीन वाढवण्याची शिफारस केली जाऊ शकते. काही प्रकरणांमध्ये, गोइटर संकुचित करण्यासाठी किंवा काढून टाकण्यासाठी औषधे किंवा शस्त्रक्रिया आवश्यक असू शकतात.

4. थायरॉईड नोड्यूल:

लक्षणे: थायरॉईड ग्रंथीमध्ये लहान गाठी किंवा गाठी तयार होतात. बहुतेक नोड्यूल सौम्य असतात, परंतु काही कर्करोगाचे असू शकतात.

उपचार: थायरॉईड नोड्यूलसाठी उपचार नोड्यूलच्या वैशिष्ट्यांवर अवलंबून बदलतात. निरीक्षण, औषधोपचार, किरणोत्सर्गी आयोडीन थेरपी किंवा शस्त्रक्रिया करण्याची शिफारस केली जाऊ शकते. नोड्यूल कर्करोगग्रस्त असल्याचे आढळल्यास, थायरॉईड ग्रंथी काढून टाकण्यासाठी शस्त्रक्रिया आवश्यक असू शकते.

थायरॉईड रुग्णांसाठी काय करावे आणि काय करू नये :

1. संतुलित आहार :

भरपूर आयोडीनयुक्त पदार्थ खाण्याची खात्री करा, जसे की दुग्धजन्य पदार्थ, शेलफिश आणि आयोडीनयुक्त मीठ.

2.नियमित तपासणी :

आपल्या थायरॉईड कार्याचे निरीक्षण करण्यासाठी आणि कोणत्याही विसंगती शोधण्यासाठी आपल्या डॉक्टरांशी नियमित भेटी घ्या.

3. तणाव व्यवस्थापित करा:

मानसिक ताणतणाव, व्यायाम आणि विश्रांती तंत्र यासारख्या तणाव कमी करण्याच्या पद्धती थायरॉईड आरोग्य सुधारू शकतात.

4.धुम्रपान टाळा:

धुम्रपान करणाऱ्यांमध्ये थायरॉईडचा त्रास होण्याची शक्यता जास्त असल्याने, धूम्रपान सोडणे ही चांगली कल्पना आहे.

5. रेडिएशन सेफ्टी:

रेडिएशन-केंद्रित वैद्यकीय प्रक्रियांमध्ये किंवा कामाशी संबंधित क्रियाकलापांमध्ये सहभागी होताना, रेडिएशनच्या संपर्कात येण्यावर मर्यादा घाला आणि सर्व सुरक्षा खबरदारी पाळा.

6. औषध अनुपालन:

जर तुमच्या डॉक्टरांनी तुमच्या थायरॉईड स्थितीसाठी औषधाची शिफारस केली असेल, तर त्यांच्या सूचनांचे तंतोतंत पालन करा आणि ते घेणे कधीही थांबवू नका किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्याशिवाय डोस बदलू नका.
निरोगी आहार संपूर्णपणे थायरॉईड कार्य करण्यास मदत करू शकतो. पोषण हे थायरॉइडच्या समस्यांवर स्वतःहून उपचार करू शकत नसले तरी ते थायरॉईड कार्य सुधारण्यास आणि सामान्य आरोग्यास चालना देण्यास मदत करू शकते.

थायरॉईड आरोग्यासाठी सर्वोत्तम पदार्थ:

1. आयोडीनचे पुरेसे सेवन:

थायरॉईड हार्मोन्स तयार होण्यासाठी आयोडीन आवश्यक आहे. तथापि, दैनंदिन वापरासाठी सल्ला दिला जाणारे आयोडीनचे प्रमाण प्रदेशानुसार आणि व्यक्तीनुसार बदलते. तुम्हाला आयोडीन सप्लिमेंट्स घ्यायची आहेत किंवा आयोडीनची कमतरता आहे का हे जाणून घ्यायचे असल्यास, तुम्ही हेल्थकेअर तज्ज्ञांशी बोलले पाहिजे.
• संपूर्ण अन्नपदार्थांचा समावेश करून तुमचा आहार संतुलित असल्याची खात्री करा. यात हे समाविष्ट असावे:
• आपल्या आहारात दुबळे प्रोटीन स्त्रोत समाविष्ट करा: जसे की कोंबडी, मासे, मसूर आणि टोफू.
• निरोगी चरबीच्या स्त्रोतांचा समावेश करा: तुमच्या आहारात अॅव्होकॅडो, नट, बिया आणि ऑलिव्ह ऑइल.

2. कॉम्प्लेक्स कार्बोहायड्रेट्स:

संपूर्ण धान्य जसे संपूर्ण गव्हाची ब्रेड, क्विनोआ आणि तपकिरी तांदूळ.

3. अँटिऑक्सिडंट्स जास्त असलेले अन्न:

सामान्य आरोग्याला चालना देण्यासाठी आणि जळजळ कमी करण्यासाठी अँटीऑक्सिडंट्सचे प्रमाण जास्त असलेले पदार्थ समाविष्ट करा. उदाहरणांमध्ये पालेभाज्या, गाजर, भोपळी मिरची आणि गोड बटाटे यांसारख्या रंगीबेरंगी भाज्या तसेच फळे आणि भाज्या, विशेषत: बेरी यांचा समावेश होतो.

4. सेलेनियम-समृद्ध अन्न:

थायरॉईड संप्रेरकांचे चयापचय सेलेनियमवर अवलंबून असते. ब्राझील नट, सीफूड (जसे की ट्युना आणि कोळंबी), अंडी आणि शेंगा हे सेलेनियमचे उत्कृष्ट स्त्रोत आहेत.

5. क्रूसिफेरस भाज्या:

सामान्य मतानुसार, क्रूसीफेरस भाज्यांचा मध्यम वापर (जसे की ब्रोकोली, फ्लॉवर, कोबी आणि ब्रसेल्स स्प्राउट्स) सामान्यत: चांगले सहन केले जाते आणि थायरॉईडच्या कार्यावर कोणताही प्रतिकूल परिणाम होत नाही. तथापि, जर तुम्हाला थायरॉईड रोगाची पुष्टी झाली असेल किंवा कोणतीही विशिष्ट औषधे वापरत असाल तर त्यांच्या वापराबद्दल तुमच्या आरोग्यसेवा व्यावसायिकांशी बोलण्याचा सल्ला दिला जातो. प्रक्रिया केलेले खाद्यपदार्थ आणि जोडलेल्या साखरेवर मर्यादा घाला: हे पदार्थ बर्‍याचदा जास्त प्रक्रिया केलेले असतात, ज्यामुळे जळजळ होऊ शकते आणि ते खराब होऊ शकतात. सामान्य आरोग्यावर परिणाम. त्यांचे सेवन मर्यादित करण्याचा प्रयत्न करा आणि त्याऐवजी संपूर्ण, प्रक्रिया न केलेले पदार्थ खा.

6.पुरेसे हायड्रेशन:

चयापचयसह सर्व शारीरिक प्रक्रियांना समर्थन देण्यासाठी पुरेसे पाणी पिऊन हायड्रेटेड रहा.

7.वैयक्तिक दृष्टीकोन:

हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की प्रत्येक व्यक्तीची विशिष्ट वैद्यकीय स्थिती, प्रिस्क्रिप्शन औषधे आणि आरोग्याच्या पातळीनुसार आहाराच्या गरजा बदलू शकतात. प्रमाणित आहारतज्ञ किंवा थायरॉईड आरोग्याचे ज्ञान असलेल्या इतर आरोग्य सेवा प्रदात्याशी बोलून एक विशेष आहार योजना तयार करणे सुलभ होऊ शकते.

सामान्य थायरॉईड चाचणी परिणाम:

संशोधनानुसार, T4 साठी सामान्य श्रेणी 77-155 nmol/l आहे, T3 1.2-2.8 nmol/l आहे आणि TSH 0.3-4 mU/l आहे हायपरथायरॉईडीझम आणि हायपोथायरॉईडीझम हे दोन्ही संप्रेरक पातळी द्वारे दर्शविले जातात जे एकतर सामान्य श्रेणीच्या वर किंवा खाली असतात.

you mayalso like: रजोनिवृत्ती: लक्षणे आणि आराम शोधणे

निष्कर्ष

थायरॉईडची लक्षणे आणि उपचार हे लक्षात ठेवा की थायरॉईड आरोग्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी फक्त थायरॉईडचा चांगला आहार घेणे आवश्यक आहे. तुमच्या स्थितीवर लक्ष ठेवण्यासाठी, आवश्यकतेनुसार तुमची औषधे समायोजित करण्यासाठी आणि कोणत्याही समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी आरोग्यसेवा व्यावसायिकासह जवळून काम करणे आवश्यक आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न :

1. मला थायरॉईडचा आजार असल्यास मी व्यायाम करावा का?

निरोगी जीवनशैलीमध्ये नियमित व्यायामाचा समावेश असावा. तुमची थायरॉईडची स्थिती असल्यास, तुमची व्यायामाची पद्धत बदलण्याची गरज नाही. व्यायामामुळे तुमची हानी होऊ नये आणि तुमच्या शरीरातील थायरॉईड संप्रेरके कमी होत नाहीत. नवीन व्यायाम कार्यक्रम सुरू करण्यापूर्वी तो तुमच्यासाठी योग्य आहे याची खात्री करण्यासाठी तुमच्या डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.

2. थायरॉईडचा आजार असलेली एखादी व्यक्ती सामान्य जीवन जगू शकते का?

थायरॉईड समस्या ही वारंवार एक जुनाट वैद्यकीय आजार आहे ज्यासाठी सतत व्यवस्थापन आवश्यक असते. यासाठी दररोज प्रिस्क्रिप्शनची वारंवार आवश्यकता असते. तुमचे वैद्यकीय व्यावसायिक तुमच्या उपचारांचा मागोवा ठेवतील आणि कालांतराने आवश्यकतेनुसार बदल करतील. तरीही, जर तुम्हाला थायरॉईडचा आजार असेल, तर तुम्ही सामान्यपणे सामान्य जीवन जगू शकता. सर्वोत्कृष्ट कृती शोधण्यात आणि तुमच्या संप्रेरक पातळींवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी थोडा वेळ लागू शकतो, परंतु एकदा ते झाल्यानंतर, या आजारांनी ग्रस्त व्यक्ती सामान्यत: अप्रतिबंधित जीवन जगतात.

3.थायरॉईड मुळे वजन वाढते का?

थायरॉईड ग्रंथी जेव्हा हार्मोन्सचे जास्त उत्पादन करते किंवा कमी करते तेव्हा थायरॉईड समस्या उद्भवतात. हायपरथायरॉईडीझम तेव्हा होतो जेव्हा थायरॉईड संप्रेरकांची कमतरता असते, ज्यामुळे चयापचय विस्कळीत होतो आणि वजन जलद वाढते.

 

Leave a Reply